Jubileumeditie Koningsspelen in het teken van fit worden

Een ruime meerderheid in de Tweede Kamer wil dat basisschoolleerlingen geen generatieve AI zoals ChatGPT en Claude meer gebruiken. Volgens de voorstanders kan kunstmatige intelligentie de ontwikkeling van creativiteit, verbeeldingskracht en kritisch denkvermogen belemmeren. Het kabinet moet nu onderzoeken hoe zo'n verbod kan worden geregeld.

Steeds meer scholen beperken het gebruik van laptops en keren terug naar pen en papier. Van basisscholen tot universiteiten groeit de zorg over digitale afleiding tijdens de les. Maar zorgt schrijven met de hand daadwerkelijk voor meer concentratie en betere leerresultaten, of is de werkelijkheid ingewikkelder?

AI-agents kunnen zelfstandig taken uitvoeren en daarmee onderwijsprocessen efficiënter maken. Maar hun inzet brengt ook risico’s met zich mee, zoals misbruik en beveiligingsproblemen. Wanneer bieden deze slimme systemen meerwaarde voor onderwijsinstellingen en wanneer is voorzichtigheid geboden?

Een filmpje tijdens de lunch zorgt voor rust in de klas en geeft leerkrachten even ademruimte. Maar is het verstandig om kinderen op ieder vrij moment te vermaken? Adviseur groepsdynamiek Geerten Zwemer pleit voor meer ruimte om niets te doen. Juist die momenten van verveling kunnen belangrijk zijn voor de ontwikkeling van kinderen.

Na een lange periode van onzekerheid is de eerste islamitische basisschool van Groningen officieel geopend. Leerlingen en docenten van Al Kitaab vierden de opening in Corpus den Hoorn met een feestelijke bijeenkomst. De school kreeg eerder te maken met verzet van de gemeente, die vreesde voor segregatie in het onderwijs.

Een lager percentage leerlingen dat referentieniveau 2F voor lezen haalt, terwijl het onderwijs op jouw school niet is veranderd? Dat kan in 2027 te maken hebben met een nieuwe normering van de doorstroomtoets. Het College voor Toetsen en Examens (CvTE) past de grensscores aan.

Basisscholen in grote steden dreigen halverwege het schooljaar fors minder geld te krijgen voor het bestrijden van onderwijsachterstanden. Door een nieuwe verdeling van subsidies vanaf 1 januari komen sommige scholen financieel in de knel en staan zelfs banen van leraren op het spel. Het kabinet wil deze scholen daarom tegemoetkomen.

Hoge temperaturen maken lesgeven op veel basisscholen steeds moeilijker. Uit onderzoek onder ruim 650 scholen blijkt dat op driekwart de leerprestaties achteruitgaan door hitte. Leerlingen kampen met hoofdpijn, misselijkheid en flauwvallen, terwijl klaslokalen soms temperaturen van meer dan 40 graden bereiken.

Leraren willen inspraak in de scholing die ze samen met hun team volgen, maar ook de mogelijkheid behouden om zich individueel te ontwikkelen. Dat blijkt uit een AOb-enquête onder ruim 3200 leraren. De uitkomsten zijn een belangrijk signaal aan het kabinet-Jetten, dat vanaf 2028 jaarlijks 346 miljoen euro wil investeren in teamprofessionalisering.

De lerarenopleiding Fries van NHL Stenden trekt dit jaar relatief veel studenten. Met 34 inschrijvingen is het aantal meer dan verdubbeld ten opzichte van voorgaande jaren. Vooral de deeltijdopleiding en de minor zijn populair. De goede kansen op werk maken de opleiding extra aantrekkelijk.

Ondanks het aanhoudende lerarentekort kiezen basisscholen nauwelijks voor een vierdaagse schoolweek. Uit een peiling onder 308 schoolleiders blijkt dat slechts drie deze maatregel hebben ingevoerd. Deskundigen waarschuwen voor de nadelige gevolgen voor leerlingen, terwijl onduidelijk blijft welke alternatieve noodoplossingen wel effectief zijn.

Nieuwe details onthullen hoe dramatisch de schietpartij op een basisschool in Oregon verliep. Een 16-jarige oud-leerling opende het vuur met een jachtgeweer en doodde drie kinderen en een lerares. Een andere lerares ging de confrontatie met hem aan, waarna een vader de schutter in een klaslokaal doodschoot.

Uit onderzoek van EenVandaag onder ruim 19.000 panelleden blijkt dat 56 procent tegen scholen met een ideologische overtuiging is. Bijna twee derde vindt dat de overheid alleen openbare scholen moet financieren. Daarmee staat de ruim honderd jaar oude vrijheid van bijzonder onderwijs opnieuw ter discussie.

Een meerderheid in de Tweede Kamer wil het moeilijker maken om een nieuwe school te beginnen. De wet die ouders sinds vijf jaar meer vrijheid geeft, staat ter discussie. De oprichting van onder meer een Forum-school van FvD wakkert de zorgen aan over de kwaliteit van het onderwijs en de gevolgen voor kinderen.

De Tweede Kamer heeft moties aangenomen die moeten bijdragen aan eerlijker toetsbeleid en meer kansengelijkheid. Zo moeten prognoses over het voortgezet onderwijs pas vanaf groep 7 zichtbaar worden en moeten leerlingvolgsysteemtoetsen vooral inzicht geven in de beheersing van leerdoelen. De voorstellen sluiten aan bij eerdere pleidooien van VOS/ABB om leerlingen minder vroeg in niveaus in te delen.

Vanaf augustus 2027 wordt digitale geletterdheid een verplicht onderdeel van het funderend onderwijs. Maar hoe geef je daar als school invulling aan? Volgens lector Anneke Smits vraagt dat om meer dan digitale vaardigheden of nieuwe lesmethodes. De sleutel ligt bij een gedeelde visie op onderwijs, waarin niet de technologie, maar de ontwikkeling van leerlingen centraal staat.

Vanaf 2027 moeten leerlingen hun mobieltjes de hele schooldag thuislaten of opbergen. Maar wat betekent dit voor docenten die op TikTok en Instagram filmpjes maken met hun leerlingen? Terwijl sommige leraren honderdduizenden volgers trekken, groeit de kritiek op deze docent-influencers. Onderzoekers pleiten voor strengere grenzen.

Luisterboeken kunnen leerlingen die moeite hebben met technisch lezen helpen hun leeswoordenschat te vergroten. Voorwaarde is wel dat zij tijdens het luisteren meelezen en individuele begeleiding krijgen. Of luisterboeken ook andere technische leesvaardigheden verbeteren, is nog onvoldoende aangetoond.

Leraren die wetenschappelijke publicaties willen gebruiken, lopen vaak tegen verschillende (betaal)muren aan. Met ‘Voor de leraar’ kunnen zij wél zelf op zoek naar deze kennisbronnen. Het geeft onderwijsprofessionals in het po gratis toegang tot EBSCO Education Source, met meer dan 8 miljoen bronnen over het onderwijs. Diverse landelijke organisaties slaan hiervoor de handen ineen.

Tessie Sterken, Chajmaa Bellakhal, Bilal Chetouani en Jaser Husseini zijn uitgeroepen tot Leraar van het Jaar 2026. Als ambassadeurs van po, so, vo en mbo delen zij een jaar lang hun ervaringen, ideeën en kijk op goed leraarschap.