Zij-instroombeurs voor pabo-gediplomeerden

De vraag naar leraren in het basisonderwijs neemt af. Door een leerlingendaling is de werkgelegenheid in het primair onderwijs op veel plekken in het land beperkter geworden. Om meer pabo-gediplomeerden aan het werk te helpen in het voortgezet onderwijs, kan een op deze groep gerichte ‘zij-instroombeurs’ helpen. Ook is meer maatwerk in de opleidingen nodig.

Positieve ervaringen
Scholen in het voortgezet onderwijs en lerarenopleidingen zijn positief over leraren met een pabo-diploma. Het zijn goede, gemotiveerde en ervaren medewerkers, die sterk zijn op het pedagogisch-didactische vlak en in het geven van Nederlands. Op vakinhoudelijke gebieden en qua kennisniveau blinken ze minder uit. Daarom zijn ze in de ogen van scholen en lerarenopleidingen vooral geschikt voor en ook welkom in het vmbo en in het praktijkonderwijs, in het bijzonder voor het vak Nederlands. Pabo-gediplomeerden zelf ambiëren echter ook functies in de onderbouw van havo en vwo. Op dit moment werken 5.100 pabo-gediplomeerden in het voortgezet onderwijs, waarvan 1.800 in het praktijkonderwijs. Een zij-instroombeurs kan meer leraren over de streep trekken om naar deze sector over te stappen.

Maatwerk
Pabo-gediplomeerden die willen overstappen naar het v(mb)o hebben een tweedegraads bevoegdheid nodig. Scholen en lerarenopleidingen adviseren om hen meer en betere maatwerktrajecten aan te bieden. Ook kunnen studenten zich tijdens de pabo alvast oriënteren op het v(mb)o. Voorwaarde is dat de opleiding hen goed voorlicht over het toekomstperspectief, zeker nu het aantal leerlingen op het vmbo daalt en de vraag naar leraren in het praktijkonderwijs en op de havo/vwo juist toeneemt. Een andere aanbeveling is dat de pabo vakken of een minor aanbiedt die gericht zijn op het voortgezet onderwijs.

Opleidingstrajecten
De helft van de lerarenopleidingen heeft een speciale opleidingsroute voor pabo-gediplomeerden waarvan de tijdsduur is verspreid over anderhalf tot vier jaar. De lerarenopleidingen zonder een dergelijke route bieden wel vrijstellingen aan in de reguliere opleiding. Veel pabo-gediplomeerden maken gebruik van de speciale opleidingsroutes of van de reguliere deeltijdopleiding tot tweedegraads docent, vaak in het vak Nederlands.

Onderzoek
Het onderzoek richt zich op de kwalificatietrajecten voor het v(mb)o voor pabo-gediplomeerden. Ook komen de ervaringen van scholen voor voortgezet onderwijs en lerarenopleidingen aan bod met het inzetten of opleiden van pabo-gediplomeerden. Er is deskresearch gedaan en er zijn telefonische diepte-interviews gehouden met elf directeuren/coördinatoren van de lerarenopleidingen die de reguliere vakken/tweedegraads opleidingen aanbieden. Daarnaast zijn elf schoolleiders van vo-scholen telefonisch geïnterviewd. Voor de pabo-gediplomeerden eindigt het onderzoek met een overzicht van het opleidingsaanbod voor het werken in het voortgezet onderwijs.